austria stolica

Stolica Austrii, czyli dawne centrum imperium Habsburgów

Marzycie o wyjeździe do kultowej stolicy i tak naprawdę nie wiecie od czego zacząć? Macie ochotę zwiedzić większość zabytków i wiedzieć o stolicy Austrii praktycznie wszystko? Bez dwóch zdań musicie zdecydować się na podróż do Wiednia, jednak biorąc pod uwagę ogrom i opcje miejsc, które warto zobaczyć – musicie zdecydować się na więcej dni urlopu. Zaczynamy więc podróż do dawnego imperium Habsburgów!

Wiedeń – historia miasta

Wiedeń to stolica Austrii, która położona jest w północno-wschodniej części kraju nad rzeką Dunaj. Jest to największe miasto w całym kraju (ma około 2 milionów mieszkańców). Jeśli chodzi o historię tego miasta, która jest bardzo obszerna i interesująca, to warto pamiętać kilka istotnych kwestii. Wiedeń został założony około 500 roku p.n.e. i pierwotnie był tylko i wyłącznie osadą (celtycką). Później miasto pełniło funkcję rzymskiego posterunku granicznego, które strzegło Imperium Rzymskie przed najazdami germańskich plemion z północnej Europy. W 1221 roku, Wiedeń uzyskał prawa miejskie, które wcześniej z wielu powodów nie mogły być mu przyznane. Przed Habsburgami, w średniowieczu, w mieście rządził ród Babenbergów, a kiedy dynastia wygasła, zaczęło się panowanie czeskiego króla Przemysła Ottokara II. Jego rządy sprawiły, że nastąpił rozwój gospodarczy, nawet mimo trudności związanych z katastrofami (liczne pożary). W 1261 roku w Wiedniu został zawarty pokój między Czechami, a Węgrami i zaczęło się panowanie dynastii Habsburgów. W tym czasie miasto stało się stolicą Świętego Cesarstwa Rzymskiego, centrum nauki i kultury oraz siedzibą biskupstwa.

W czasie panowania księcia dynastii Habsburgów, została wzniesiona katedra świętego Szczepana, która była jego „dumą” i do dziś zdobi centrum tego miasta. Po zdobyciu Wiednia przez króla węgierskiego, Macieja Korwina, przez pięć lat to miasto pełniło funkcję stolicy Królestwa Węgier. Jako, że stolica Austrii była znaczącym punktem w Europie (jeżeli chodzi o handel i przemysł), to osiedlali się tam ludzie o różnych narodowościach, którzy często przyjeżdżali tam „za pracą”. W XVI i XVII wieku, dwa razy zdołano odeprzeć ataki Turcji, również dzięki pomocy Polski. Po tym trudnym czasie, w Wiedniu rozpoczął się okres reformacji. Po reformacjach dość przykrym doświadczeniem była epidemia zarazy, która dotknęła mieszkańców tego miasta (zmarło około 70 tysięcy mieszkańców). Kiedy wszystkie klęski i nieprzyjemności się zakończyły, nastąpił tak zwany „złoty okres” w historii Wiednia, w którym jeszcze bardziej rozwinęły się takie obszary jak; handel, przemysł, kultura i sztuka.

Zabytki Wiednia

Jeśli chcecie zwiedzić tę niesamowitą stolicę Austrii, musicie wziąć pod uwagę to, że jest w niej bardzo dużo zabytków, które powiązane są z powyższą historią. Do najpopularniejszych zabytków Wiednia należą: Katedra świętego Szczepana, Zamek Hofburg i Heldenplatz, Belweder, Pałac Schönbrunn, Hundertwasserhouse, Biblioteka Narodowa, Ratusz, Gloriette oraz inne, bardziej współczesne miejsca, które też za jakiś czas będą należeć do tych „zabytkowych”. Co ciekawe, można przenieść się w czasie do dynastii Habsburgów i przejechać się dorożką po Wiedniu, oglądając przy tym wszystkie zabytki „z zewnątrz”.

Ratusz w Wiedniu

Wiedeński Ratusz został wybudowany w latach 1872-1883 przez budowniczego, który pracował również przy budowie katedry w Kolonii. Budynek Ratusza jest w stylu neogotyckim i robi on wrażenie pod każdym względem. Do budowy zużyto prawie 30 milionów cegieł i 40 000 metrów sześciennych kamienia. Wysokość wieży ma prawie 100 metrów, do tej miary trzeba jeszcze dodać posąg „Żelaznego Radnego” – jest to prawdziwy symbol Wiednia. Obecnie Ratusz w Wiedniu, to siedziba burmistrzów i miejsce obrad Rady Miasta i Rady Gminy. Wewnątrz budynku jest jeden z największych dziedzińców w Europie (2804 metrów kwadratowych).

ratusz w wiedniu
Ratusz w stolicy Austrii

Dodatkowo w środku jest duża sala balowa i parkiet mógłby pomieścić „aż 1500 par tańczących walca”. Ratusz oprócz siedziby pełni również funkcję sali okolicznościowej. Odbywają się tam bale, festiwale związane z filmem, wydarzenia sportowe. To właśnie tam znajduje się Biblioteka Miasta oraz Biblioteka Kraju Związkowego. Jeśli ktoś uwielbia świąteczny klimat, to warto wybrać się tam od listopada do grudnia, ponieważ jest tam wielki Jarmark Adwentowy, a zawsze na Nowy Rok (styczeń), plac ratuszowy zamienia się w lodowisko. Jeśli macie ochotę na wycieczkę z przewodnikiem, możecie się wybrać w na taki „tour po Ratuszu” w każdy poniedziałek, środę lub piątek, o godzinie 13:00. Podczas dużych wystaw lub festiwali, wycieczki z przewodnikiem są odwołane.

Pałac Schönbrunn

To właśnie w tym miejscu kiedyś mieszkali Habsburgowie – pałac jest dawną rezydencją tej dynastii. Pałac zachwyca przepięknymi wnętrzami i ogrodami, które robią niesamowite wrażenie. Między innymi mieszkali w nim kiedyś: Maria Teresa, cesarz Franciszek Józef. Schönbrunn to jedno z najpiękniejszych barokowych budynków w Europie. Żona cesarza Ferdynanda II zleciła budowę letniej rezydencji na tym terenie i po raz pierwszy nazwała tak to miejsce. Kiedy Wiedeń został oblężony przez Turków osmańskich, został diametralnie przebudowany na zlecenie Marii Teresy. Dziś Pałac ze względu na walory estetyczne, przepiękny park i historię należy do Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Co ciekawe, w tym budynku urodził się cesarz Franciszek Józef i spędził on swoje ostatnie lata życia w pałacu.

Jak wyglądają wnętrza Schönbrunn? Jest tam łącznie ponad 1441 pomieszczeń, ale tylko 45 z nich można zwiedzać. To w tej słynnej sali lustrzanej koncertował mały Mozart (miał sześć lat). W Chińskim Gabinecie Owalnym miały miejsce sekretne konferencje Marii Teresy z kanclerzem, a w pokoju Vieux-Laque konferencje prowadził Napoleon. Całość wykończona jest w stylu rokoko, a Pokój Milionowy (z boazerii i cennych figur) uznany jest za jedno z najpiękniejszych pomieszczeń w tym stylu. Jeśli chodzi o turystów i gości, park przy pałacu otwarty jest przez cały rok, a za wstęp do niego się nie płaci. W parku możecie zobaczyć przepiękne fontanny, rzeźby, pomniki oraz bujną roślinność. Dla koneserów dobrej kawy poleca się kawiarnię Gloriette, czyli miejsce, z którego można podziwiać Wiedeń, rozkoszując się smakołykami. Wydaje się, że to jest bardzo dużo, jednak odwiedzających czekają jeszcze inne atrakcje, np. Muzeum Wozowni Cesarskiej, ogrody Oranżerii, labirynt, ogród zoologiczny czy palmiarnia. Warto pamiętać, że każdy zawsze chce odwiedzić pałac i mogą być tam tłumy. Lepiej wcześniej rozpisać sobie, co chce się zobaczyć i na dodatkowe atrakcje zakupić bilety przez Internet, uniknie się wtedy długiej kolejki, która może tylko zniechęcić.

Więcej o Pałacu Schönbrunn przeczytasz w naszym artykule: Letnia rezydencja Habsburgów. Czym zachwyci nas Pałac Schönbrunn w Wiedniu?

Pałac Hofburg

Zawsze, kiedy panuje dana dynastia i cesarz, muszą mieć swoją własną siedzibę, która będzie ich centrum dowodzenia. Imperium Habsburgów, było rządzone właśnie z tego miejsca czyli zamku/pałacu Hofburg. Liczba szokuje, ponieważ działo się to przez ponad siedem wieków. O średniowiecznym zamku przypomina już dziś tylko gotycka kaplica, w której obecnie podczas niedzielnych Mszy Świętych śpiewa Wiedeński Chór Chłopięcy. Pałac znajduje się przy legendarnym Heldenplatz, na którym możemy podziwiać rozmaite figury jeździeckie księcia Eugeniusza i arcyksięcia Karola. Oprócz siedziby, kiedyś budynek pełnił funkcję pałacu zimowego. Mówi się, że to obowiązkowy punkt wycieczki w Wiedniu, ponieważ jest to żywy przykład potęgi oraz bogactwa cesarstwa austriackiego. Co ciekawe, obecnie jest siedzibą prezydenta Austrii i to właśnie tam odbywają się najważniejsze wydarzenia kulturalne.

wiedeń zabytki
Pałac Hofburg w Wiedniu

Opera wiedeńska

Jeśli nigdy nie zdecydowaliście się na wieczór w operze, a akurat będziecie w Wiedniu, to jest to doskonały moment żeby wreszcie tego „spróbować”. W tak pięknym i historycznym miejscu (1863-1869), to nawet najnudniejsza aria operowa będzie dla odwiedzającego niepowtarzalnym przeżyciem. Wiedeńska Opera Narodowa, ma w swojej ofercie szeroki program baletowy i operowy. Najbardziej znane nazwiska na świecie swoimi występami sprawiają, że aż chce się tam wrócić. Wiedeńska Opera Narodowa, jest jedną z najważniejszych oper na świecie; to właśnie tam można zobaczyć największe i najlepsze produkcje na światowym poziomie. Program w operze zmienia się codziennie, dlatego niech to nie będzie zaskoczeniem, jeśli podczas weekendu będzie inny repertuar niż, np. w środę.

Więcej o Operze wiedeńskiej przeczytasz w naszym artykule: Wiedeńska Opera Narodowa to gwarancja najlepszych sztuk na świcie

Dodatkowo opera wiedeńska ma specjalny program dla najmłodszych. Podczas występu każdy widz może indywidualnie podejść do tematu i regulującym przyciskiem zmieniać sobie napisy (w różnych językach). Dlaczego podpisy aktywuje się ręcznie? Ponieważ żaden spektakl nie jest nigdy taki sam pod względem tempa. Raz w roku opera nie wyświetla niczego i zamienia się w ogromny parkiet, z okazji balu w Operze Wiedeńskiej; to właśnie tam w jeden wieczór spotykają się artyści, politycy i znani ludzie. Jeśli w planach macie zwiedzanie opery z przewodnikiem, to jest to dobra opcja żeby odkryć kulisy tego miejsca i zajrzeć „za kurtynę”. Spektakularne wrażenia są gwarantowane!

Belweder w Wiedniu

Kolejnym punktem wycieczki w stolicy Austrii może być Belweder, który nie jest tylko ładnym budynkiem, ale w środku znajduje się również galeria sztuki. Znajdują się tam dzieła światowych artystów, między innymi Gustava Klimta. Ten barokowy budynek składa się z dwóch części: Dolny Belweder i Górny Belweder, to właśnie tam mieszczą się zbiory wyjątkowej austriackiej sztuki. W górnym Belwederze, znajduje się między innymi słynny obraz Klimta, pt.: „Pocałunek”. Tego obrazu nikomu nie trzeba przedstawiać, jest on inspiracją dla wielu artystów i mimo tego, że oryginał kosztuje miliony, to bardzo dużo osób ma „podobny” w swoim domu. Dolny Belweder służył jako część mieszkalna księcia Eugeniusza; przepych w niektórych salach aż „razi w oczy”, ale jest wyjątkowy. Dodatkowo bujne ogrody robią niesamowite wrażenie, a wycieczka z przewodnikiem wcale nie jest nudna. Warto pamiętać, że obiekt czynny jest w godzinach 9-17, a darmowe wycieczki należy wcześniej rezerwować mailowo lub przez telefon.

Katedra św. Szczepana

Katedra jest zdecydowanie symbolem Wiednia i każdy MUSI ją zobaczyć, nawet jeśli ktoś nie lubi klasycznego „zwiedzania kościołów”. Trzeba zobaczyć ją na własne oczy, dopiero wtedy człowiek zdaje sobie z tego sprawę jak piękne i potężne dzieło stworzono. Do dziś należy do najbardziej znanych budowli gotyckich na świecie. Katedra ma wysokość 107,2 metra i szerokość 34,2 i posiada aż 4 wieże, jednak najwyższą z nich jest wieża południowa. Można tam wejść na punkt widokowy, z którego widać całą stolicę Austrii. Żeby dotrzeć na ten punkt, trzeba pokonać aż 343 stopnie w górę, ale zdecydowanie warto! Można uznać, że widok to nagroda za pokonane schody. Co warto wiedzieć, to to, że wisi tam aż 13 dzwonów, a najsłynniejszy dzwon katedry „Pummerin”, jest drugim co do wielkości wiszącym dzwonem w Europie. Dachówki katedry układają się w cesarskiego orła Habsburgów oraz herby: Wiednia i Austrii. Jeśli zwiedzacie Wiedeń z dziećmi, warto im powiedzieć, że w katedrze można zwiedzić skarbiec, w którym są złote i ozdabiane kamieniami relikwie oraz księgi – to na pewno zwróci uwagę dzieci!

wiedeń ciekawostki
Katedra św. Szczepana (Stephansdom)

Budynek secesji w Wiedniu

Jest to nowe stowarzyszenie artystyczne, założone przez Gustava Klimta, jednak na początku była to tylko nazwa „Secesja”. Dopiero w 1898 roku, ukończono budowlę budynku o takiej samej nazwie. Joseph Maria Olbrich wzniósł nowoczesny gmach w secesyjnym stylu, który obecnie jest jednym z najbardziej znanych budynków w stolicy Austrii. Kopuła z liści jest symbolem secesji i do dziś podoba się ona niemalże każdemu! Kiedyś było inaczej i architektura tego budynku sprawiła, że niektórzy mieszkańcy bardzo się oburzyli i pojawiły się nawet protesty. Wtedy plac budowy musiał zostać porzucony…na jakiś czas. Co można podziwiać w środku budynku? Pracę Gustava Klimta, która ma aż 34 metry długości i jest mistrzowską interpretacją IX Symfonii Beethovena. Nad wejściem do Secesji znajduje się organizacja stowarzyszenia artystów: Epoce sztukę. Sztuce wolność.

Wiedeń atrakcje

Poza typowymi zabytkami opisanymi wyżej, stolica Austrii ma do zaoferowania wiele więcej. Szczególnie, jeśli chcecie wybrać się z dziećmi w ofercie jest dużo obiektów, między innymi słynny Prater, Zoo, motylarium czy muzea tematyczne. Oprócz zwiedzania i „korzystania” z atrakcji można wybrać się na zakupy, które jak się okazuje sprawiają radość nie tylko dorosłym, ale też dzieciom. Za chwilę dowiecie się kilu ciekawostek na temat kultowych atrakcji dodatkowych. Miłego planowania!

Wzgórze Kahlenberg

Kahlenberg Vienna, jest wzgórzem położonym na terenie Lasu Wiedeńskiego oraz 19 dzielnicy stolicy Austrii. Obecnie jest to sanktuarium Jana III Sobieskiego, który był wybawicielem Wiednia oraz całej Europy przed najazdem Turków. Na wzgórzu znajduje się kościół, który prowadzony jest przez polskich księży. Wewnątrz znajduje się pomieszczenie upamiętniające polskie zwycięstwo w Odsieczy Wiedeńskiej. Oczywiście na wzgórzu można zakupić sobie pamiątki, zjeść w restauracji, a nawet wynająć pokój w hotelu. Na wzgórze dojeżdża autobus linii 38A, jednak przed przejazdem należy się upewnić, czy autobus przypadkiem nie zatrzyma się wcześniej. Warto tam pojechać i oprócz zwiedzania, zrobić niesamowite zdjęcia z tarasu widokowego.

Prater

Prater to wesołe miasteczko, które jest dobre dla każdego; zarówno dorośli, jak i dzieci znajdą tam coś dla siebie. Prater wiedeński znajduje się w pięknym parku, do którego wstęp jest za darmo. Dopiero za poszczególne atrakcje dodatkowo się płaci. Wyjątkową atrakcją jest słynny „Diabelski Młyn”, z którego można podziwiać park oraz część miasta. W Praterze warto spędzić cały dzień i skorzystać z wyjątkowych atrakcji. Nie trzeba martwić się o jedzenie, ponieważ w parku jest szeroka oferta budek z jedzeniem i restauracji, w których można zjeść dosłownie wszystko. Z karnetem Vienna City Card na poszczególne atrakcje jest rabat i dzięki temu można zaoszczędzić kilka Euro. Przypominamy, że Prater jest czynny przez cały rok, jednak niektóre atrakcje mogą być nieczynne. Jeśli chodzi o godziny otwarcia, to też są one uzależnione od konkretnych atrakcji – nie zdziwcie się, jeśli przyjdziecie na konkretną godzinę i niektóre obiekty będą zamknięte.

wiedeń atrakcje
Park rozrywki Prater w Wiedniu

ZOO w Wiedniu

Wiedeński ogród zoologiczny jest jednym z najbardziej znanych zoo w Europie. Znajduje się przy słynnym pałacu Schönbrunn, w pobliżu palmiarni, jednak wejście jest oczywiście dodatkowo płatne. Oprócz różnego rodzaju zwierząt i pięknej roślinności, Zoo może pochwalić się cesarską menażerią, w której obecnie można zjeść i wypić pyszną kawę. Wiedeńskie zoo może pochwalić się posiadaniem Pandy Wielkiej, którą rzadko się spotyka w zoo i dlatego jest ona najchętniej odwiedzanym zwierzęciem – to właśnie w tym zoo po raz pierwszy na świecie urodziła się malutka „panda wielka”.

Więcej o wiedeńskim ZOO przeczytasz w naszym artykule: Najlepsze ZOO na świecie? Poznaj ogród zoologiczny w Wiedniu i jego mieszkańców!

Hundertwasserhaus

Kompleks mieszkalny Hundertwasserhaus to jedna z najważniejszych atrakcji Austrii jeśli chodzi o architekturę. Dom zaprojektowany przez Friedensreicha Hundertwassera przyciąga turystów z całego świata. Kompleks mieszkalny zawiera specyficzne elementy, które sprawiają, że ten obiekt jest bardzo wyjątkowy. Na zewnątrz fasada ozdobiona jest kolorowymi elementami, a każdy kto mieszka w tym budynku, ma prawo zaprojektować fasadę wokół okien własnego mieszkania. Na budynku jest ponad 200 roślin, które sprawiają, że budynek wygląda jak las w centrum miasta. Przez to, że Hundertwasserhaus jest obiektem mieszkalnym, to można go zwiedzić tylko z zewnątrz. Budynek został stworzony w latach 1900-1901 w miejscu, w którym kiedyś był warsztat wulkanizacyjny. Na parterze znajduje się kawiarnia „Art und Cafe”, w której za darmo można obejrzeć film, w którym artysta osobiście oprowadza po swoim domu. Budynek można porównać do dzieł Gaudiego w Barcelonie.

Targ Naschmarkt

Niektórzy turyści, odwiedzając poszczególne miejsca na świecie, zawsze starają się odwiedzić lokalne targi, na których można kupić smakołyki lub pamiątki. Czasami nawet warto pójść na taki targ, po to aby zrobić zdjęcia i nacieszyć oczy „egzotycznymi” kolorami i różnorodnościami. Zapachy również są bardzo wyjątkowe i czasami mogą utkwić w naszej pamięci na długo. Co znajduje się na targu w Wiedniu? Jest to najsłynniejszy targ w stolicy Austrii, w którym znajduje się około 120 stoisk z różnymi towarami. Stoiska oferują bogactwo przysmaków i potraw z różnych miejsc świata – od Austrii, aż po Indie. Sobotnia wizyta na kultowym targu, to już tradycja młodych i starszych mieszkańców Wiednia. Od rana do wieczora klienci kupują na targu świeże warzywa, owoce, wypieki, przyprawy i rozmaite przysmaki z każdego zakątka świata. Nawet jeśli jesteście tam tylko w odwiedzinach i nie macie zamiaru nic kupić, warto zobaczyć jak lokalni się tam odnajdują, targują i spędzają wolny czas. Lato jest idealną porą na odwiedziny Naschmarkt, ponieważ można usiąść w lokalu gastronomicznym i przy pysznej kawie obserwować „ruch” na targu. Turyści bardzo często przywożą „pamiątki” bliskim, właśnie z tego targu. Nie od dziś wiadomo, że najlepszą pamiątką są zdjęcia i coś co można skosztować.

Komunikacja miejska

Komunikacja miejska w Wiedniu jest bardzo dobrze rozwinięta i zorganizowana. W jej skład wchodzi: metro, tramwaje i autobusy. Łącznie jest aż 5 linii metra, 28 linii tramwajowych i 131 linii autobusowych. Wybranie komunikacji miejskiej zamiast swojego samochodu bądź taksówki, gwarantuje szybkie dotarcie do celu i zaoszczędzenie czasu. Jeśli chodzi o godziny kursowania, to: metro kursuje codziennie od 5 rano do północy, jednak tramwaje i autobusy swój ostatni kurs kończą nieco wcześniej. Jeśli chodzi o podróżowanie nocą, to niektóre autobusy posiadają tzw. „linie nocne”, kursujące od godziny 00:30, do 5:00. Haczykiem jest to, że na nocne autobusy dłużej się czeka, ponieważ kursują one co pół godziny. Jeśli posiada się kartę Vienna City Card, można korzystać również z szybkiej kolei miejskiej. Bilety obowiązują we wszystkich liniach komunikacji miejskiej. Warto wydać te kilka Euro na przejażdżkę, zamiast później płacić spory mandat. Plusem jest to, że każdy jednorazowy bilet jest ważny od momentu skasowania, do momentu dotarcia do celu, wliczając przy tym wszystkie przesiadki.

wiedeń wycieczka
Komunikacja miejska w Wiedniu jest bardzo dobrze zorganizowana

Ceny biletów:

• bilet jednorazowy; 2,40 Euro, natomiast za ulgowy płaci się połowę; 1,20 Euro

• 24-godzinny bilet kosztuje 8,00 Euro

• 48-godzinny bilet kosztuje 14,10 Euro

• 72-godzinny bilet kosztuje 17,10 Euro

• bilet tygodniowy (od poniedziałku, do poniedziałku) kosztuje 17,10 Euro

Dzieci za wyżej wymienione bilety płacą połowę, jednak warto wiedzieć, że dzieci do 6 roku życia mogą podróżować bezpłatnie.

Gdzie można kupić bilety?

• w biletomatach

• w kioskach

• w sklepie online

Przed wyjazdem warto pobrać aplikację WienMobil, która ułatwi Wam poruszanie się komunikacją miejską po Wiedniu. Oczywiście pobranie i korzystanie z aplikacji jest darmowe, trzeba mieć tylko dostęp do Internetu. Musicie pamiętać, że Wiedeń znajduje się w znakomitej lokalizacji i kiedy znudzi Wam się zwiedzanie tego miasta, możecie wybrać się do innych zabytkowych europejskich stolic, które na pewno Was zaskoczą. W ponad 4 godziny dojedziecie do stolicy Czech, czyli do Pragi. Natomiast Wiedeń i Bratysława to dwie stolice Europy położone najbliżej siebie, bo odległość między nimi wynosi 64 kilometry. Jeśli wybieracie się do stolicy samolotem, to musicie wiedzieć, że port lotniczy Wiedeń-Schwechat, znajduje się na wschód od centrum miasta i łatwo, wygodnie i za małe pieniądze dojechać tam komunikacją miejską. Możecie dojechać tam: City Airport Train, ÖBB Railjet, autobusem albo szybką koleją miejską (SKM).

Jeśli już nie możecie doczekać się wizyty w stolicy Austrii i planujecie podróż do tego miasta, to znaczy, że zaciekawiła Was historia i atrakcje związane z tym miejscem. Możecie już pakować walizki i rozpisać swój plan podróży na kilka dni w tym pięknym mieście. Pamiętajcie o zabytkach Wiednia, muzeach Wiednia oraz rozmaitych atrakcjach, które pozostaną w Waszej pamięci na zawsze. Wiedeń ma do zaoferowania wiele, jednak jest to zawsze pretekst do ponownego przyjechania w te okolice. Miłego i owocnego planowania!