termy karakali

Termy Karakalli – największy rzymski kompleks term

Ruiny niesamowitego kompleksu publicznych łaźni do dziś można podziwiać podczas zwiedzania miasta Rzym, bowiem właśnie tutaj w III wieku zostały wybudowane Termy Karakalli. Obiekt ten stanowił największy ośrodek pływalni, na który poza wieloma basenami składały się przestrzenie umożliwiające uprawianie różnych sportów i miejsca do towarzyskich spotkań. Jak wyglądały cesarskie łaźnie i komu zawdzięcza się ich powstanie? Ruiny zabytku można zwiedzać do dziś, a wycieczka w to miejsce stanowi odkrywcze doznanie świata sprzed tysięcy lat!

Największe publiczne łaźnie w Rzymie

Termy Karakali stanowiły największą publiczną pływalnie o szeregu różnych atrakcji, która była tętniącym miejsc starożytnych Rzymian do spędzania wolnego czasu i relaksu. W cesarskich łaźniach można było zadbać zarówno o ciało, jak i ducha. Pomimo, że za korzystanie z łaźni należało zapłacić, opłata nie była wysoka, co umożliwiało zażywanie komfortowych kąpieli wszystkim mieszkańcom miasta. Kompleks był naprawdę dużych rozmiarów i zajmował teren 12 hektarów. Zakłada się, że miejsce to mogło pomieścić jednocześnie nawet 1 500 osób, a przez cały dzień przewijało się przez termy około 8 000 Rzymian.

Woda wykorzystywana do zasilania basenów i wodnych atrakcji pobierana była głównie ze znajdującego się w bliskiej odległości akweduktu Aqua Marcia, a następnie gromadzono ją w cysternach znajdujących się w południowej części term. Szacuje się, że cysterna mogła pomieścić około 8 000 litrów wody, którą następnie podgrzewano, wykorzystując w tym celu piec opalany drewnem. Aby zapewnić optymalną temperaturę w basenach przez cały dzień, na spalenie przeznaczano około 1 tonę drewna. Budynek z zewnątrz, jak i wewnątrz był bogato zdobiony, a do dziś można podziwiać zachowane fragmenty posadzkowych mozaik, marmurowych elementów, wodnych fontann oraz posągów i rzeźb, które znajdowały się wewnątrz obiektu. Niektóre z przetrwałych eksponatów można zobaczyć podczas zwiedzania Rzymu. Dwie z zabytkowych fontann wznoszą się obecnie na placu Piazza Farnese, a inne można podziwiać w Watykańskich Muzeach oraz Bazylice Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu.

termy karakali
Termy Karakalli zachwycają swoim rozmiarem

Termy Karakali niewątpliwe stanowią jedną z okazalszych budowli tamtego okresu. Budynek został zbudowany na planie prostokąta, a całość pokryta była marmurem. Łaźnie służyły użytkowi mieszkańców przez około 300 lat, ale zostały zamknięte z powodu zniszczenia przez barbarzyńców głównego akweduktu, z którego pobierano wodę.

Gdzie znajdują się Termy Karakalii?

Termy Karakalii położone są tuż przy jednym z legendarnych wzgórz – Awentynie, a dokładnie można znaleźć je przy ulicy Via della Terme di Caracalla 52. W niewielkiej odległości od zachowanego kompleksu można znaleźć takie atrakcje starożytnego Rzymu, jak Circus Maximus położony przy Palatynie czy Łuk Konstantyna. Niewątpliwie podczas wycieczki do Rzymu nie można pominąć zobaczenia takich atrakcji, jak znajdujące się w niedalekiej odległości Koloseum lub Forum Romanum, co może udać się podczas jednej wizyty w tej okolicy.

Więcej o Rzymie przeczytasz w naszym artykule: Zwiedzanie Rzymu: najlepsze atrakcje i zabytki w Wiecznym mieście

Kompleks łaźni nie znajduje się w ścisłym centrum, ale bez problemu można dostać się tam, korzystając z miejskiej komunikacji. Na przystanku Terme Caracalla zatrzymują się autobusy linii: 628, 671, 714, 717, 760 i 792. Można także dojechać metrem linii B na stację Circo Massimo i przejść się spacerkiem pod ruiny kompleksu. Kolejną opcją transportu jest przejazd tramwajem nr 3, zatrzymującym się przy wielkim cyrku. Dla tych podróżujących, którzy posiadają nieco więcej wolnego czasu polecamy udać się na Plac Cavalieri di Malta, przy Ogrodzie Zakonnym, by zobaczyć najbardziej wyjątkową budowlę Watykanu przez dziurkę od klucza.

Termy Karakalli – plan kompleksu

Kompleks Term Karakalli to tak naprawdę wiele osobnych pomieszczeń, które umieszczono w jednym miejscu. Do łaźni prowadziły cztery wejścia. Znajdowało się tu około 20 sal, w tym najbardziej rozpoznawalne to caldarium – mała przestrzeń wyposażona w parową saunę, tepidarium – pomieszczenie większe, w którym można było zażywać chłodnych kąpieli, frigidarium – zimne kąpielisko oraz natatio – otwarty basen o powierzchni 50×22 metry. Pozostałe pomieszczenia stanowiły szatnie, łazienki oraz sale do ćwiczeń. Na terenie term znajdowały się również sale do nauki, biblioteka i małe sklepy. Nie brakowało mniejszych pomieszczeń wypełnionych wodą, a całość otaczał piękny ogród. Pod ziemią budynku znajdowało się pomieszczenie, w którym rozdzielano wodę i zarządzano temperaturą. Umieszczone pod powierzchnią piece oprócz zwiększania temperatury wody do kąpieli, ogrzewały znajdujące się wyżej posadzki oraz ściany.

Historia Term Karakalli

Budowa Term Karakalli rozpoczęła się w 206 roku podczas rządów cesarza Septymiusza Sewera, natomiast obiekt został oddany do użytku w 216 roku za panowania cesarza Karakalli – jego syna, na którego cześć władca postanowił nazwać kompleks jego imieniem. Do budowy użyto około 7 milionów cegieł oraz 6 300 m2 granitu i marmuru. Termy postanowiono wznieść, by zyskać przychylność rzymskiej ludności, bowiem był to okres bliski upadkowi cesarstwa i nie chciano, by po zmianie cesarza uwaga ludzi skupiała się na politycznych problemach państwa.

Pływalnie poza miejscem relaksu, stanowiły centrum towarzyskiego życia miasta, dając w ten sposób przychylność i zaufanie ludzi dla obecnego cesarza – Marca Aureliusza, zwanego Karakallą. Przez okres 300 lat korzystano z term, których wystrój podczas użytkowania ulegał małym poprawkom. Świetność obiektu zakończyła się wraz z atakiem na miasto gotów w 537 roku, którzy uszkodzili główny akwedukt, doprowadzający wodę do miasta. Od tego momentu została zawieszona działalność łaźni, a termy popadały w zapomnienie. Są teorie, że miejsce to w następnych latach służyło za cmentarz dla pielgrzymów, którzy chorowali podczas odwiedzin świętego miasta. Kolejno z obiektu uczyniono kamieniołom, pozyskując z niego materiały potrzebne na budowę nowych kościołów Rzymu oraz winnice i ogrody, które dzięki dużym zasobom wody dawały obfity urodzaj. W następnych stuleciach teren poddano archeologicznym wykopaliskom, podczas których znaleziono wiele okazałych artefaktów świata starożytnego. Dziś można oglądać jedynie ruiny pozostałe po największym rzymskim kompleksie term.

termy karakalli rzym
Termy Karakalli – fragment ocalałej mozaiki

Termy Karakalli dzisiaj

Obecnie, podczas zwiedzania Term Karakalli można zobaczyć pozostałości ścian i ogrodzeń cesarskich łaźni i rozpoznać niektóre z pomieszczeń. Oprócz muzealnego kompleksu, teren wykorzystywany jest przez rzymską operę, jako dodatkowe miejsce do wystawiania sztuk. Odbywa się tu wiele wydarzeń muzycznych, a zwiedzanie umożliwia odpoczynek od eksplorowania dalszych atrakcji.

Podziemia Term Karakalli

Ciekawą choć nie zawsze dostępną atrakcją zwiedzania term jest wizyta w podziemiach obiektu. W niektórych okresach roku odbywają się tu specjalne wystawy, na których można zobaczyć, jak funkcjonował kompleks i dowiedzieć się kilku ciekawostek na temat łaźni. Możliwa jest wędrówka podziemnymi korytarzami, które zachowały się w większej części niż konstrukcja na ziemi.

Zwiedzanie Term Karakalli

Zwiedzanie kompleksu term możliwe jest w każdy dzień tygodnia, a w pierwszą niedzielę miesiąca – w okresie od października do marca wstęp jest darmowy. W pozostałe dni bilet wstępu stanowi wydatek 8€ dla osoby dorosłej oraz 2€ dla osób posiadających zniżkę studencką. Młodzież do 18 lat może zwiedzać ruiny bezpłatnie. Dla turystów istnieje opcja wypożyczenia audiobooka w różnych językach lecz znacznie ciekawszą opcję stanowi podziwianie obiektu w okularach o rozszerzonej rzeczywistości, które przenoszą odwiedzającego do czasów największej wspaniałości obiektu. Pozwala to zobaczyć wszystkie struktury, ozdobione wnętrza, posągi i atrakcje, z których mogli korzystać ówcześni mieszkańcy.