rodzaje sushi

Jakie są rodzaje sushi?

Trudno czyta się o gotowaniu, nie próbując wcześniej potraw. Jednak sushi występuje w tylu kombinacjach, że jeśli przed czytaniu o nim, miałoby się spróbować każdego rodzaju, zajęłoby to nawet kilka miesięcy. Maki, nigiri i temaki to tylko jedne z wielu najpopularniejszych wersji. Chcesz dowiedzieć się, z jakich składników przygotowywane jest sushi? A może chcesz poznać historię tego dania? Przygotuj pałeczki i poznaj bliżej tradycyjną japońską potrawę!

Czym jest sushi i skąd pochodzi?

Sushi to tradycyjne danie japońskie, które pojawiło się tam już ok. 718 r. Pierwotne formy sushi powstawały na polach ryżowych w Azji Południowo-Wschodniej, dokładnie w miejscach, gdzie płynęła rzeka Mekong. Do misek wypełnionych ryżem wkładano świeżo złowioną rybę słodkowodną. Był to świetny sposób na niejako zakonserwowanie ryby – w wyniku fermentacji ryż stawał się kwaśny, a następnie wyrzucano go spod ryby.

Na przełomie XV i XV w. Japończycy opracowali nową metodę fermentacji. Pozwoliło to na przyspieszenie samego procesu, a także na równoczesne jedzenie zarówno ryby, jak i ryżu. Danie nazwano Nama-Nare albo Han-Nare-Zushi, które do dziś przygotowywane są w niektórych japońskich miastach. Smak ryżu jest dość specyficzny, na pewno nie taki, jaki znany jest w Europie. Lokalni mieszkańcy określają go jako kwaśny i słony, z wyraźnie wyczuwalnym smakiem fermentowanej ryby. Do dziś miejsce pracy kucharza, który przygotowuje sushi nazywa się „tsuke ba”, co tłumaczy się jako miejsce kiszenia.

Sushi zyskało na popularności w czasach, kiedy buddyzm stawał się bardziej powszechny. Zakonnicy nie mogli jeść mięsa, zatem ryż z rybą i warzywami stawał się codziennym posiłkiem, pełnym wszystkich potrzebnych wartości odżywczych.

sushi rodzaje
Nigiri jest najstarszym i najbardziej popularnym typem sushi

W XVIII w. w Japonii wymyślono haya-zushi, w którym ryż nie miał fermentować, więc zaczęto marynować go w occie. Składniki dodawano do niego podobnie jak dziś. W kolejnej epoce mieszkańcy ówczesnego Edo zupełnie odświeżyli smak sushi. Połączyli surową, ale niefermentowaną rybę z ryżem, który był przygotowywany osobno, bez przeznaczenia na fermentację. Doprawiono go jedynie lokalnymi przyprawami, aby przypominał pierwotny pomysł. Z ryży formowano kulki, a następnie przykrywano je kawałkiem ryby lub skorupiaków. Tak powstało nigiri, czyli najpopularniejszy jak dotąd rodzaj sushi. Było sporym zaskoczeniem dla Japończyków – wcześniej przez kilka lat kisili składniki, aby przygotować pyszną potrawę, a od tego momentu sam proces przygotowania trwał kilkanaście sekund. Po czasie sprawdzono, że ryżowa kulka jest bardziej utrwalona, gdy owinie się ją w glona nori.

Sushi ma bardzo mało kalorii oraz znacznie mniej tłuszczu i węglowodanów niż inne dania, szczególnie te tradycyjne dla kuchni znanej w Polsce. Danie z rybą pozwala na przyswojenie wielu składników odżywczych oraz zdrowych kwasów tłuszczowych, co pozwoli na dłuższe utrzymanie pięknej sylwetki i zdrowego organizmu.

Jeżeli dbasz o linię, pamiętaj, aby uważać na dodatki do sushi. Sam ryż z rybą może nie być tuczący, jednak jeśli doda się do niego sos sojowy, który zawiera duże ilości sodu, odchudzanie może zakończyć się fiaskiem. Pamiętaj, aby jeść sushi jedynie ze sprawdzonych miejsc lub samodzielnie przygotowane, w innym razie możesz zatruć się niepoprawnie przygotowaną surową rybą.

Zazwyczaj sushi składa się ryżu, algi, ryby (surowej lub poddanej lekkiej obróbce termicznej), owoców morza oraz warzyw – pozwala to na obniżenie cholesterolu oraz zapobieganiu miażdżycy czy zawałowi serca.

Sushi niejedno ma imię

Istnieje wiele rodzajów sushi, wiele z nich dostępnych jest w całej Japonii, jednak sposób przyrządzania oraz doboru składników lub dodatków może różnić się w zależności od tego, w jakim regionie Kraju Kwitnącej Wiśni aktualnie się znajdujesz.

Narezushi to popularny przysmak w całym kraju, jednak odmiana funazuski dostępna jest jedynie w konkretnym regionie Shiga. Składa się z ryby marynowanej w ryżu i soli, które fermentują nawet latami. Czasami do dania podaje się małe porcje tego sfermentowanego ryżu, aby nadać potrawie wyjątkowego lokalnego charakteru.

Hokkaido to druga co do wielkości wyspa w Japonii. Od Honsiu oddziela ją cieśnina Tsugaru, a Sapporo to największe miasto oraz stolica tego regionu. Mieszkańcy nie jadają tam sushi, a ruibe, które do złudzenia przypomina sashimi z łososia. Natomiast w Akicie bardzo znane jest kiritanpo, czyli ugotowany ryż ubity w pastę, który ma formę bardziej kluski niż sushi, jednak pod względem składników są bardzo podobne.

Są też rodzaje sushi, które pojawiają się sezonowo. Przykładem takich rollsów jest sanma, z ryby o takiej samej nazwie. Podawana jest głównie jesienią. Wyczuwany jest w nich posmak oceanu, gdyż sama ryba podawana jest na surowo lub w sposób Aburi-Style. Dodatkowego smaku nadają potrawie oleje w mięsie, co przekłada się na większą soczystość.

Wzdłuż wybrzeża środkowo-południowego Honsiu łowione są „żółte ogonki”, które wraz z wiekiem zyskują inne zastosowania. Gdy są dojrzałe, nazywa się je kampachi. Są popularne zazwyczaj od wczesnego lata aż do jesieni. W sushi mają kremowy kolor i różowe brzegi. Dorosłe odmiany nazywają się buri i uchodzą za produkt luksusowy, sezon na nie przypada od grudnia do lutego.

rodzaje rolek
Uramaki

Jak tworzone są nazwy sushi?

Sushi oprócz wyjątkowego smaku ma również niecodzienną historię oraz przede wszystkim etymologię. Żadna z nazw nie jest przypadkowa, kolejne człony nazwy zazwyczaj opisują składniki, z których się składają lub wskazują na konkretne etapy historii ich powstania.

Nigiri nazywane jest również „edo-mae”, co oznacza „przed Edo” – to odnosi się do narodzin Tokio, czyli właśnie dawnego Edo. Nazwa „nigiri” odnosi się do wielkości porcji ryżu – można to przetłumaczyć jako „dwa palce”. Futomaki to połączenie określenia rodzaju maki oraz japońskiego określenia „gruby, tłusty”, którym jest futo.

Temaki to rodzaj sushi, które podawane jest w formie kulki sprasowanego ryżu, który przykryty jest cienką warstwą ryby. Sam termin „temari” oznacza japońską wersję haftowanej piłki ręcznej. To samo dotyczy rodzaju uramaki – „ura” oznacza odwrócone, a „maki” określa konkretny sposób przygotowania.

5 głównych rodzajów sushi

Oprócz 5 głównych rodzajów sushi, można znaleźć jeszcze co najmniej kilka innych, które nie ustępują ani smakiem, ani wyglądem tym wymienionym. Dzięki temu, że poznasz wiele rodzajów tej potrawy, z łatwością wybierzesz swój ulubiony. A może już kiedyś było dla Ciebie przyrządzane nigiri, sashimi lub któreś z maków?

Nigiri

Nigiri nie jest zwijane w rolkę tak jak np. Maki. Cienki plaster dowolnie przyrządzonej ryby rozciąga się na ryżu, zaraz po tym jak namoczy się go w occie. Zanim jednak położy się rybę na ryż, można posmarować ryż wasabi lub nałożyć kawałek wodorostów nori. Najpopularniejszym rodzajem jest nigiri unagi, czyli porcja z węgorzem.

nigiri
Przykłady nigiri

Sashimi

Mówi się, że sashimi to tak naprawdę nie jest sushi. W tradycyjnym przepisie w sushi koniecznie musi znaleźć się ryż, którego w tym rodzaju nie ma. Sashimi polega na podaniu ryby po odpowiedniej obróbce termicznej, bez dodawania żadnych innych dodatków.

Profesjonalni sushi masterzy potrafią wydobyć niesamowity smak ryby poprzez dobór przypraw lub sposób krojenia ryby. Stało się to na tyle wielką sztuką, że niektóre ryby określa się jako „ryby na sashimi”, co oznacza, że jedynie te najwyższej jakości ryby nadają się do zjedzenia. Często podaje się je na surowo.

Ciekawy smak ma też sashimi roll, czyli ryba owinięta w papier ryżowy.

Maki

Maki to najpopularniejszy rodzaj sushi – rolki z czarną obwódką to tak naprawdę nigiri owinięte algami nori. Rolki formowane są przy pomocy bambusowej maty, a potem krojone na kawałki. Sama nazwa „maki” oznacza po prostu rolowanie.

  • Hosomaki to bardzo cienkie kawałki, mają ok. 2-3 cm szerokości. Do środka można włożyć warzywa oraz owoce morza.
  • Futomaki – ten rodzaj nieco grubszy, jeden kawałek ma nawet 4-6 cm. Najczęściej są podawane z sałatą lub plastrami ogórka.
  • Kappamaki są grubości hosomaki, jednak podawane są jedynie z ogórkiem, który jest owinięty w ryż.
  • Datemaki to rodzaj sushi, który nie różni się za bardzo składnikami od innych, jednak zawija się je w specjalne słodkie omlety, a nie typowe glony.
  • Gunkanmaki – rozpoznasz je po tym, że ryż ma formę łódki, w której umieszcza się ikrę lub tatara z ryby. Całość jest zawinięta oczywiście w nori.
hosomaki
Hosomaki z łososiem

Uramaki

Uramaki są znane jako odwrócone maki – tak naprawdę różnią się kolejnością nakładania kolejnych warstw. Czasami określa się je również jako uromaki, ze względu na pochodzenie od japońskiego słowa. Na macie pierwszy kładzie się ryż, następnie płaskie nori, a dopiero później pozostałe składniki. Wyróżnia je także sezam, w którym obtacza się te rodzaje rolek lub sam kawior, dzięki czemu podczas jedzenia wyczuwana jest chrupiąca tekstura.

„Ura” po japońsku oznacza „odwrócone”. Najpopularniejszą odmianą jest California maki, którą podaje się z paluszkami krabowymi, awokado i ogórkiem.

Temaki

Te-maki – ten rodzaj sushi wyróżnia się kształtem. Z wyglądu nie przypomina klasycznego sushi, a raczej gałkę lodową w rożku, jednak zamiast lodów jest ryż z rybą, a zamiast wafelka – czarne płaty nori. Wszystkie składniki kroi się w słupki, a następnie wciska do środka. W Polsce są znane głównie jako „hand-rollsy”, które sprzedawane są w fast foodach. Są bardzo proste do wykonania również samodzielnie.