tagine

Tadżin (Tagine) – marokańskie danie i naczynie w jednym

Podróżując w różne zakątki świata, oprócz zwiedzania zabytków i podziwiania niesamowitych widoków, człowiek ma jeszcze jeden cel. Zwiedzanie pod kątem kulinarnym. Co powiecie na podróż do Maroko i poznanie kultowego dania i naczynia w jednym „pod tytułem” Tadżin? Brzmi dobrze? Smakuje i wygląda jeszcze lepiej!

Kilka słów o tadżinie

Tadżin to danie pochodzące z krajów północno-zachodniej Afryki, przygotowane w specjalnym glinianym naczyniu, co ciekawe o tej samej nazwie. W skład dania mogą wchodzić: mięsa, kaszy i warzywa, a charakterystycznego smaku i aromatu nadaje tabil, czyli specjalna marokańska mieszanka przypraw, w której skład wchodzą: kumin, papryka, czosnek, kolendra. Jest to tzw. danie jednogarnkowe rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, a zwłaszcza w Maroko, o którym wyżej była mowa.

Skąd wzięła się nazwa tego dania?

Istnieje wiele teorii skąd wzięła się nazwa „Tagine”. Niektórzy twierdzą, że sama nazwa ma coś wspólnego z Bogiem Deszczu i Piorunów, El Tajin, którego czcili meksykańscy Totonakowie. Inni, że Tagine było prezentem od Fenicjan, którzy odwiedzili tereny Maroka w XII wieku. Ostatnia historia jest podobno najbardziej wiarygodna. Berberowie, czyli pierwsi osadnicy północnej Afryki, wyprodukowali owo naczynie. Zależało im bowiem na tym, aby nie dodawać dużych ilości wody do gotowanego jedzenia, ponieważ miało ono czerpać płyny ze składników, które w nim się gotowały. Tak powstała konstrukcja tadżin, która te warunki spełniała i spełnia do dzisiaj.

Tagine – naczynie

Oprócz potrawy składającej się z kilku składników i aromatycznych przypraw, tagine to również arabskie naczynie, w którym można to danie przygotować. Dania w tadżinie gotuje się nad rozżarzonym węglem lub drewnem. Naczynie jest wykonane z gliny i składa się z dwóch części: podstawy, która jest głęboką misą i stożkowatej pokrywy. W tagine potrawy gotowane są bardzo długo, dlatego zachowują swój oryginalny i wyjątkowy smak.

Z czego robi się tadżin?

Potrawy z tadżina mogą zawierać dowolne mięso, ryby albo występować w wersji wegetariańskiej, w której skład wchodzą same warzywa i kasza. Dodatkiem do dania głównego jest często tradycyjny chleb khobz (okrągły, płaski chleb, popularny w kuchni marokańskiej).

Przykładowy przepis

Tagine można przyrządzać na wiele sposobów, jednak warto znać klasyczny przepis od podstaw, żeby później móc kombinować z innymi daniami. Przed Wami przepis na tadżin z kurczakiem i warzywami. Na początku należy przygotować wszystkie potrzebne składniki: pierś z kurczaka, dowolne warzywa, np. fasolka, ziemniaki, cebula, marchewka, cukinia, papryka. Po dokładnym wymyciu i zamarynowaniu piersi z kurczaka (dowolna marynata), rozgrzej piekarnik do 200 stopni. Wszystkie warzywa należy pokroić w „talarki” lub słupki. Składniki układa się tzw. warstwami. Na początek cebula skropiona oliwą z oliwek, później zamarynowane mięso, następnie ziemniaki, inne warzywa i na wierzchu ułożona cukinia. Wszystko trzeba ułożyć „w stożek”. Na koniec trzeba składniki zalać połową szklanki wody i piec wszystko przez 1,5 godziny. W międzyczasie można ugotować kaszę kuskus oraz zrobić dowolną sałatkę ze świeżych warzyw. Wszystko udekorować kolendrą (która ma specyficzny smak i aromat). Danie gotowe! Prawda, że proste?

Jak gotować w tadżinie?

W Maroku, zazwyczaj tagine przyrządza się na glinianym grillu z węglem. Jednak wiele osób gotuje na kuchenkach gazowych lub elektrycznych. Niezależnie jednak od typu kuchenki warto zaopatrzyć się w metalową podkładkę, dzięki której nasze naczynie nie będzie miało bezpośrednio kontaktu z ogniem. Podkładkę można zakupić wraz z naczyniem. Ku zaskoczeniu Marokańczyków, tagine można robić również w piekarniku. Kwestia czasu niczym się nie różni, a o naczynie nie trzeba się martwić – nie zniszczy się. 

Pielęgnacja naczynia

Standardowo przy zakupie nowego naczynia, na początek należy je porządnie wymyć. Tagine nie myjemy detergentami, wystarczy sama ciepła woda. Są dwa rodzaje naczynia do tagine: naturalne i szkliwione i tutaj należy zwrócić uwagę na pielęgnację, bo znacznie się ona różni. 

  • Naturalne: po wymyciu wytrzeć do sucha, obficie posmarować oliwą i wstawić do zimnego piekarnika ustawionego na 150 stopni. Wypiekać go około dwóch godzin, następnie wyłączyć piekarnik i pozwolić mu całkowicie ostygnąć.
  • Szkliwione: po wymyciu ustawić na podkładce do gotowania, nalać do 3/4 wysokości letniej wody, dodać 2 łyżki oliwy, a palnik włączyć na wysoki ogień. Gotować do wyparowania połowy wody, po czym wyłączyć palnik i zostawić do całkowitego wyschnięcia i ostygnięcia.

Bardzo ważna jest różnica temperatur. Naczynie do tagine nie może dostać „szoku”, bo zwyczajnie może się zniszczyć; nie wolno stawiać gorącego naczynia na zimnych blatach czy zimnego naczynia wkładać do wrzącego piekarnika. Wszystko z umiarem! Po wymyciu należy poczekać aż tagine całkowicie wyschnie i wtedy można schować je do szafki. Nie wolno zamykać mokrego naczynia, ponieważ może pojawić się pleśń. Jeśli przypadkowo przypalicie „garnek”, zalejcie go wodą i dodajcie trochę octu- na pewno wszystko zejdzie.

Jak powinno się jeść tagine?

Według tradycji, wszyscy goście i domownicy powinni jeść tagine z jednego naczynia. Charakterystyczne jest to, że danie powinno się jeść trzema palcami, zawsze prawej dłoni, nakładając go na kawałek tradycyjnego chleba (opisany wyżej). Zaczyna się od wyjadania warzyw, a według zasady „na końcu najlepsze” spożywa się mięso. W tradycyjnej, marokańskiej rodzinie, kiedy w domu się zjawi gość, tadżin ustawia się po jego stronie stołu, aby nie miał problemu z nałożeniem potrawy.

Jakie naczynie najlepiej kupić? 

Przede wszystkim należy odpowiedzieć sobie na pytanie, czy chcemy, aby nasze tagine służyło nam do gotowania, czy ma służyć tylko i wyłącznie do ozdoby, stojąc na kuchennej szafce. Zarówno na marokańskim targu, jak i w każdym innym sklepie znajdziecie wiele rodzajów tego naczynia. Tradycyjne wykonane jest z terakoty i nie posiada żadnych ozdób. W takim gotuje większość Marokańczyków. Istnieją też takie z ozdobami, które także sprawdzą się w gotowaniu. Trzeba pamiętać, że niektóre rodzaje tagine, do gotowania się nie nadają. Jak je rozpoznać? Najbardziej „rzucają się w oczy”: są bogato zdobione, z grubą warstwą błyszczącego lakieru. Takie naczynia używane są w szczególności do dekoracji lub do serwowania gotowych potraw. Dlatego, jeśli ktoś będzie chciał Wam sprzedać takie PIĘKNE naczynie, warto wiedzieć, że za dużo w nim nie ugotujecie. Będzie można tylko podziwiać nasz zakup lub podawać w nim „gotowce”, co raczej się mija z celem.

Brzmi ciekawie? Teraz już całą podstawową wiedzę o najsłynniejszym marokańskim daniu mamy w „pigułce”. Takie proste i pyszne danie, a niesie za sobą tyle historii, tradycji i kultury…p.s. dawne gliniane naczynie, bardzo się sprawdza na małych imprezach czy rodzinnym obiedzie, a najbardziej sprawdzi się na marokańskim wieczorku dla przyjaciół po powrocie z Afryki.