kalamaty grecja

Kalamata – grecka kraina oliwna

Kalamata to największe miasto greckiego Peloponezu. Choć nie jest tak znane, jak Sparta czy Korynt, oferuje wiele atrakcji, także współczesnych. Wybierzmy się razem do Kalamaty – miasta oliwek, nie tylko starożytnych zabytków i tańca.

Kalamata – krótka historia

Kalamata leży na południowo-zachodnim krańcu Półwyspu Peloponez w Grecji. Tak jak wiele innych greckich może poszczycić się starożytnym rodowodem. Wzmiankowana była po raz pierwszy przez Homera, pod nazwą Farai, w VIII wieku p.n.e. W epoce antycznej Kalamata nie zyskała większego znaczenia politycznego i kulturalnego, ustępując miejsca ośrodkom takim jak Sparta i Korynt.

Rozkwit miasta nastąpił w średniowieczu, gdy było częścią Cesarstwa Bizantyńskiego. Miasto pojawia się w hagiografii świętego Nikona Metanoeity, żyjącego w X wieku mnicha i kaznodziei. Miasto uważane było za duże i ludne, co zauważył w swoim opisie świata żyjący w XII wieku kartograf al-Idrisi. 

Czasy krucjat przyniosły zmianę przynależności państwowej. W 1205 roku miasto zostało zdobyte przez krzyżowców pod wodzą Wilhelma I z Champlitte i Gotfryda I Villehardouin. Kalamata stała się częścią Księstwa Achai. Po śmierci Wilhelma władzę przejął Gotfryd. W kolejnych dekadach przechodziło z rąk do rąk. Ostatecznie powróciło na łono Cesarstwa Bizantyńskiego w 1428 roku.

Upadek Bizancjum w 1453 roku sprawił, że Kalamata znalazła się w Imperium Osmańskim. Z krótką przerwą na lata 1685-1715, gdy rządzili nim Wenecjanie, pozostało częścią tureckiego sułtanatu aż do XIX wieku. Kalamata jest pierwszym miastem, które zostało wyzwolone spod panowania Turków podczas wojny o niepodległość Hellady. Wydarzenie to miało miejsce 23 marca 1821 roku.

Od tej pory Kalamata jest częścią niepodległej Grecji. Jednym z najważniejszych współczesnych wydarzeń jest to z 13 września 1986 roku. Doszło wówczas do trzęsienia ziemi o sile 6,2 stopnia w skali Richtera. Doprowadziło ono do znacznych zniszczeń. Dzięki ogromnym nakładom finansowym udało się odbudować miasto. Dziś Kalamata jest jednym z większych greckich portów na Morzu Śródziemnym. Słynie przede wszystkim z uprawy drzew oliwnych.

kalamata oliwki

Atrakcje greckiego miasta

Pomimo wielu zniszczeń spowodowanych wojnami i kataklizmami Kalamata jest miejscem, w którym można znaleźć wiele zabytków z różnych epok. Na turystów czeka jednak nie tylko spotkanie z przeszłością, ale również współczesną kulturą Grecji.

W centrum Kalamaty mieści się Muzeum Archeologiczne Messenii. Wśród eksponatów znajdują się przedmioty z czasów prehistorycznych, starożytnych i średniowiecznych. Muzeum składa się z czterech części, w których można oglądać rzeczy z każdej z krain tworzących prowincję Messenia – Kalamaty, Messene, Pylii i Tryfilii. 

W mieście można znaleźć także muzeum z zabytkami bliższymi naszym czasom. Na obszarze 54 000 m² ulokowano Miejski Park Kolejowy. Na jego terenie można zobaczyć starą stację kolejową Kalamata – Limin wraz z czterema peronami, budynkiem zawiadowcy i wieżą ciśnień. Obejrzeć można również stary tabor.

Miasto to jest nie tylko przepełnione historią, ale i współczesnością. Co roku w lipcu odbywa się Kalamata Dance Festival. Wydarzenie to jest świętem tańca współczesnego. Oprócz występów tancerzy i performerów w programie festiwalu są wystawy i warsztaty, na których można nauczyć się tańczyć.

Co warto zobaczyć w okolicy?

Sięgająca ponad trzy tysiące lat wstecz historia sprawiła, że cała Grecja usiana jest zabytkami z różnych czasów. W odległości 90 km od Kalamaty znajduje się Bassaj, stanowisko archeologiczne ze świątynią boga Apollona z V wieku p.n.e. Jest to druga najlepiej zachowana świątynia grecka po słynnym Hefajstejonie znajdującym się na ateńskim akropolu. Cechą wyróżniającą sanktuarium jest zaprojektowanie go we wszystkich trzech porządkach architektonicznych – jońskim, doryckim i korynckim. 

W odległości 53 km od Kalamaty stoi średniowieczny zamek Gotfryda I Villehardouin. Zbudowany został w 1249 roku. Mury twierdzy kryją ponadto cztery bizantyńskie cerkwie. Jego wartość historyczną doceniło ONZ, wpisując w 1989 roku Mistras na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. 

Będąc w okolicy zamku, nie sposób odmówić sobie wycieczki do położonej 9 km dalej Sparty. To jedno z najbardziej znanych i najpotężniejszych miast antycznej Grecji. W okolicy warto odwiedzić ruiny starożytnej apelli i teatru oraz zabytki z czasów istnienia Bizancjum.

kalmata kościół Ypapanti

Ciekawostki

Współczesna Kalamata słynie z produkcji wyrobów z oliwek. Regionalny produkt nazywa się Elies Kalamon, czyli Oliwki z Kalamonu (jest to jedna dawnych nazw miasta). Oliwki z Kalamaty mają barwę od fioletowej po czekoladową i są chrupiące.

Pozostając przy kuchni, należy wspomnieć o diples – peloponeskim deserze. Przygotowuje się je, smażąc w oleju cienkie ciasto. Jest ono następnie zwijane i moczone w miodzie. Potem posypuje się je orzechami lub cynamonem.

Kalamata to dzielne miasto, które przetrwało mimo wielokrotnych zniszczeń zadanych przez naturę i człowieka. Dziś może poszczycić się nie tylko pięknymi krajobrazami i zabytkami, ale także słynnymi oliwkami będącymi przykładem ekonomicznego rozwoju jego niezłomnych mieszkańców.