turcja izmir

Izmir – odkryj starożytny region Turcji

Izmir to miasto położone w północno-zachodniej części wybrzeża Turcji, będące trzecim co do wielkości miastem kraju. Jest dziś ważnym ośrodkiem handlowym i miastem portowym, w którym życie toczy się nie tylko za dnia, ale też w nocy. Już od wczesnych godzin porannych na bulwary nad Zatoką Izmirską ściągają rzesze mieszkańców i turystów. Sprawdź, co warto zobaczyć w Izmirze! 

Izmir – historia

Izmir jest uznawany za źródło kultury zachodniej i miejsce, w którym powstały starożytne cywilizacje. Uważa się, że Izmir (wówczas Smyrna) został pierwotnie założony na wyspie w północno-wschodniej części zatoki. Pierwsze osady miasta sięgają na długo przed 3000 p.n.e. Dzięki wykopaliskom archeologicznym na tym terenie, wiadomo, że pierwsza osada datowana była na starożytną epokę brązu. 

Izmir był uznawany za jedno z najważniejszych miast Federacji Jońskiej. Osiągnęło wówczas swój szczyt (lata 650-545 p.n.e.). Od wieków miasto znane było jako „miasto portowe”. Ówczesna Smyrna czerpała swoje bogactwo z żyznych pól uprawnych, które zapewniały szeroką różnorodność oraz z eksportu własnych produktów i towarów pochodzących z innych miast prowincji. Izmir odegrał ważną rolę w przesyle towarów ze Wschodu i Zachodu do innych regionów. 

Do 1620 Izmir stał się jednym z najważniejszych centrów handlowych Imperium Osmańskiego. W 1688 roku, po potężnym trzęsieniu ziemi, rozprzestrzenił się pożar, który zniszczył miasto. Nastąpiła szybka odbudowa, a w XVIII i XIX wieku Izmir stał się popularny wśród kupców francuskich, angielskich, holenderskich i włoskich jako międzynarodowe centrum handlu osmańskiego.

Dzisiejszy Izmir jest niezwykle nowoczesnym miastem i drugim najważniejszym portem Turcji. Obecnie jest trzecim co do wielkości miastem w kraju z blisko trzema milionami mieszkańców.

Ciekawe miejsca

Ze względu na swoje piękne położenie, Izmir przez wieki był wspaniałym ośrodkiem kultury i handlu. Wciąż znaleźć tu można zabytki ze starożytnymi ruinami dawnej Smyrny. Na przestrzeni lat miasto stało się jednak nowoczesne i zatłoczone z charakterystyczną wielkomiejską zabudową. Izmir zapewnia moc rozrywek, zarówno tym, którzy chcą pozwiedzać, jak i tym, którzy chętnie odwiedzają działające tu wieczorami kluby czy puby. 

Saat Kulesi symbol Izmiru

Saat Kulesi to wieża zegarowa będąca symbolem miasta. Znajduje się ona na Placu Konak i została zbudowana w 1901 roku z okazji 25. rocznicy wstąpienia na tron osmańskiego sułtana Abdulhamida II. Budowla ma 25 metrów wysokości, cztery kondygnacje i ośmioboczny plan. Platforma wieży zegarowej wykonana jest m.in. z białego marmuru. Zegar na wieży, na pamiątkę przyjaźni turecko-niemieckiej obu władców z tego okresu, został podarowany przez niemieckiego cesarza Wilhelma II. Dziś Saat Kulesi to strategiczne miejsce spotkań mieszkańców Izmiru.

Saat Kulesi

Bazary tętniące życiem

Na myśl o zakupach w Izmirze pierwsze co przychodzi na myśl to nic innego jak bazar Kemeralti. Jego historia sięga XVII wieku i trwa nieprzerwanie do dziś. Wciąż funkcjonuje jako jeden z najważniejszych obszarów handlowych. Bazar Kemeralti składa się łącznie z 15 tysięcy miejsc pracy rozmieszczonych na obszarze 5 km, przez co jest największą przestrzenią handlową na świeżym powietrzu na świecie! Na bazarze Kemeralti znajdują się fontanny, zajazdy, łaźnie, meczety i wiele sklepów, które zachowały historyczną fakturę z XVI wieku. Można tu znaleźć absolutnie wszystko, od historycznych kawiarni, przez międzynarodowe marki, po sklepy z przyprawami.

Agora

W starożytności słowo agora oznaczało centrum handlowo-usługowe lub centrum polityczne miasta, gdzie znajdowały się należące do sfery publicznej zabudowania, w których rozgrywały się ważne sprawy dotyczące polityki miejskiej i krajowej. Agora, której pozostałości zwiedzić można w Izmirze, była wówczas politycznym centrum miasta. Pochodzi z końca IV wieku p.n.e., została zniszczona podczas trzęsienia ziemi (178 r.), ale wkrótce odbudowano ją na rozkaz rzymskiego cesarza Marka Aurelisza. Podczas zwiedzania uwagę przykuwa zrekonstruowana kolumnada koryncka i brama Faustyny, a sklepione komnaty i cysterny w podziemiach dwóch bazylik dają zwiedzającym możliwość wyobrażenia o tym, jak wyglądał ten wielopoziomowy rynek za czasów swojej świetności.

Piękny wschód nad Zatoką Smyrneńską

Izmir zlokalizowany jest nad Zatoką Smyrneńską należącą do Morza Egejskiego. Jedną z najciekawszych atrakcji, która zapada w pamięć na długo, jest poranny spacer nad zatoką. To zdecydowanie najlepszy sposób na rozpoczęcie pięknego dnia. Spacerując brzegiem Morza Egejskiego, zachwycić się można głuchą ciszą i przepięknym wschodem słońca tuż nad błękitami wód w zatoce. Turecka kawa w porcie o poranku smakuje najlepiej – nie wierzysz? Przekonaj się!

Efez

Efez jest prawdopodobnie najlepiej zachowanym starożytnym miastem w rejonie Morza Śródziemnego. Wykopaliska prowadzone na tym terenie ujawniły wspaniałe zabytki z okresu Cesarstwa Rzymskiego – w tym Bibliotekę Celsusa i Teatr Wielki. Niewielkie pozostałości słynnej Świątyni Artemidy, jednego z „Siedmiu Cudów Świata”, przyciągają pielgrzymów z całego świata. Głównym miejscem pielgrzymek chrześcijan stała się kaplica w kształcie krzyża tzw. Dom Marii Panny. Efez jest wyjątkowym świadectwem tradycji kulturowych okresu hellenistycznego, rzymskiego i wczesnochrześcijańskiego, co znajduje odzwierciedlenie w zabytkach w centrum Starożytnego Miasta i Ayasuluk. Stanowisko archeologiczne w Efezie zostało w 2015 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Izmir Efez

Atrakcje wodne

W poszukiwaniu wodnych atrakcji oraz pięknych, piaszczystych plaż warto udać się na półwysep Cesme oddalony o ok. 85 km od Izmiru. Cesme to miejscowość wypoczynkowa, która stała się atrakcyjnym punktem weekendowych wypadów dla mieszkańców Izmiru. Na półwyspie zlokalizowane są również dwie inne miejscowości turystyczne – Ilica oraz Alacati słynące jako mekka dla windsurferów i kitesurferów, z powodu silnych wiatrów, które w połączeniu z płytką wodą zatoki czynią to miejsce idealnym do uprawiania tych wodnych sportów. Wiatry owiewające półwysep pozwalają nie tylko na łapane najlepszych fal, ale również są odpowiedzialne za nieco łagodniejszy klimat tego zakątka Turcji.

Lokalne przysmaki

Kuchnia turecka jest bardzo różnorodna. Każdy region kraju ma swoją unikalną kuchnię i inne słynne potrawy – z Izmiru pochodzą np. ciastka bomba oraz boyoz. Są jednak elementy wspólne dla całej Turcji – miód, oliwki, sery, białe pieczywo itd. Jedząc śniadanie w Izmirze, na stole z pewnością pojawią się lokalne bułki boyoz wyrabiane z kruchego ciasta z farszem w środku. W izmirskich restauracjach koniecznie trzeba spróbować wyśmienitego kebaba z baraniny. Jedynie tutaj w całej Turcji można także zjeść regionalne danie Izmir Kofte – to coś na wzór polskich sznycli z sosem i ryżem.

Charakterystyczne dla całego kraju jest również picie gorącej herbaty bez względu na pogodę i porę dnia. Parzenie herbaty to proces, a wręcz sztuka, która wykorzystuje do tego podwójne czajniki. Gdy ktoś zaproponuje Ci herbatę, pamiętaj, że nie wypada jej odmówić – może to być uznane za niegrzeczne.

Izmir Plaża

Informacje praktyczne

Dla wielu osób Izmir to jedynie punkt strategiczny, z którego kierują się w dalszą podróż do miejscowości nabrzeżnych. A szkoda, ponieważ można zobaczyć tutaj kilka ciekawych miejsc, zjeść regionalne przysmaki, czy kupić charakterystyczne dla kraju pamiątki w przyzwoitej cenie. 

Miasto sięgające historią starożytnej Grecji jest co prawda położone w Azji, ale uchodzi za najbardziej europejskie w całej Turcji. W Izmirze z dużą swobodą można odsłaniać ramiona, dekolty i nogi, nie narażając się na nieprzychylne spojrzenia konserwatywnych mieszkańców. W mieście ani picie alkoholu w miejscu publicznym, ani nawet tęczowa flaga powiewająca na widoku nikogo zdaje się nie ruszać. 

Izmir – ciekawostki 

  • Izmir jest trzecim co do wielkości miastem w Turcji. Często nazywa się go „perłą wybrzeży Morza Egejskiego”. Oprócz bogatej historii związanej z różnymi cywilizacjami miasto znane jest jako centrum gospodarcze i religijne. 
  • Stacja kolejowa Alsancak jest drugą najstarszą w Turcji i jednym z dwóch głównych terminali w mieście. 
  • Izmir jest domem dla jednej z najstarszych fabryk oliwy z oliwek na świecie, której początki sięgają 600 roku p.n.e.
  • W mieście znajduje się 9 synagog, które są żydowskimi domami kultu. Znajdują się one głównie w tradycyjnej żydowskiej dzielnicy Karatas lub w Havra Sokak w Kemeralti. 
  • Miasto szczyci się ogromnymi wydarzeniami, takimi jak np. coroczny Międzynarodowy Festiwal Izmirski (od 1987), Izmir European Jazz Festival (od 1994), czy Izmir Short Film Festival (od 1999).
  • Jedna piąta tureckiego eksportu przechodzi przez port Alsancak, który ma roczną ładowność miliona kontenerów. 
  • Z Izmiru pochodził Homer, który przyszedł na świat prawdopodobnie w VII w. p.n.e.
  • Chrześcijanie wierzą, że po ukrzyżowaniu Jezusa Matka Boża przybyła do Selcuk z apostołem Janem (św. Janem Ewangelistą) i spędziła tu ostatnie lata swojego życia. Dlatego Dom Marii Panny uważany jest za jedno ze świętych miejsc pielgrzymkowych w Turcji.
  • Kobiety z Izmiru przeprowadziły pierwszy w historii znany protest kobiet. Według tego, czego dowiedzieliśmy się z dokumentów, w 1828 roku kobiety z Izmiru przeprowadziły akcję po podwyżce cen chleba. Po trzydniowych protestach wycofano decyzję o podniesieniu.